Instrukcja zależy od rodzaju zaparzacza. Kawiarka Moka przygotowuje kawę pod ciśnieniem na kuchence, a ekspres przelewowy przepuszcza gorącą wodę przez filtr. W obu urządzeniach smak zależy przede wszystkim od stopnia mielenia kawy, jakości wody i kontroli temperatury.
Kawiarka czy ekspres przelewowy?
| Cecha | Kawiarka (Moka) | Ekspres przelewowy |
|---|---|---|
| Czas parzenia | Zwykle około 3–5 minut | Zależny od ilości wody, najczęściej kilka minut |
| Smak kawy | Intensywny, skoncentrowany napar | Łagodniejsza kawa o większej objętości |
| Stopień mielenia | Średni, nie zbyt drobny | Średni lub średnio gruby |
Wybierz instrukcję odpowiadającą urządzeniu, które masz w domu. Nie stosuj procedury dla kawiarki do ekspresu przelewowego, ponieważ oba zaparzacze działają na innej zasadzie.
Jak używać kawiarki?
Przed rozpoczęciem przygotuj kawiarkę, świeżo zmieloną kawę i wodę. Sitko powinno być czyste, a uszczelka oraz filtr prawidłowo osadzone. Do kawiarki pasuje kawa o średnim stopniu mielenia. Zbyt drobna może utrudnić przepływ wody i zwiększyć ryzyko zbyt intensywnej ekstrakcji.
Parzenie wykonaj w następującej kolejności:
- Odkręć górną i dolną część kawiarki, a następnie wyjmij sitko.
- Napełnij dolne naczynie wodą do poziomu poniżej zaworu bezpieczeństwa. Nie zakrywaj zaworu.
- Wsyp kawę do sitka i wyrównaj jej powierzchnię bez mocnego ubijania.
- Umieść sitko w dolnym naczyniu i dokładnie przykręć górną część. Sprawdź, czy uszczelka oraz filtr znajdują się na swoich miejscach.
- Postaw kawiarkę na kuchence i ustaw średnią moc grzania. Płomień nie powinien wychodzić poza podstawę naczynia.
- Gdy kawa zacznie przepływać do górnego zbiornika, zmniejsz grzanie. Zwykle po około 3–5 minutach napar jest gotowy.
- Zdejmij kawiarkę z ognia, gdy strumień kawy wyraźnie zwolni lub pojawi się charakterystyczne bulgotanie. Nie czekaj, aż urządzenie całkowicie się opróżni.
- Odczekaj chwilę przed nalaniem kawy. Elementy kawiarki pozostają bardzo gorące.
Kawiarka może działać na kuchence gazowej, elektrycznej, ceramicznej lub halogenowej. W przypadku indukcji urządzenie musi być do niej przystosowane albo wymagać specjalnej podstawki. Pojemność podawana przez producenta zwykle oznacza liczbę małych porcji, a nie duże kubki kawy.
Jak używać ekspresu przelewowego?
Ekspres przelewowy wykorzystuje grawitacyjny przepływ wody przez kawę umieszczoną w filtrze. Przed parzeniem przygotuj filtr papierowy lub stały, kawę, wodę i dzbanek. Jeśli urządzenie ma wyjmowany filtr, sprawdź, czy został poprawnie zamontowany.
Kolejne czynności wyglądają następująco:
- Napełnij zbiornik świeżą wodą do wybranego poziomu. Nie przekraczaj oznaczenia maksymalnego.
- Umieść filtr w uchwycie. Filtr papierowy powinien przylegać do ścianek uchwytu.
- Wsyp średnio lub średnio grubo zmieloną kawę. Jako punkt wyjścia możesz przyjąć około 60 g kawy na 1 l wody, a następnie zmienić proporcję zgodnie z preferowaną mocą naparu.
- Wstaw pusty dzbanek na płytę grzejną i zamknij pokrywę, jeśli konstrukcja urządzenia tego wymaga.
- Włącz ekspres i pozwól, aby cała woda przepłynęła przez filtr.
- Po zakończeniu parzenia wyłącz urządzenie zgodnie z instrukcją producenta. Płyta grzejna może podtrzymywać temperaturę, ale długie ogrzewanie stopniowo pogarsza smak kawy.
- Wyjmij filtr z fusami dopiero po ostygnięciu elementów i opróżnij go.
W ekspresie przelewowym ważna jest stabilna temperatura wody podczas całego cyklu. Zbyt chłodna woda może dać płaski, słaby napar, a zbyt długie trzymanie kawy na płycie grzejnej prowadzi do gorzkiego smaku. Przykładowy ekspres Adler AD 4407 ma zbiornik o pojemności 0,7 l i płytę grzejną podtrzymującą temperaturę napoju.
Co wpływa na smak kawy?
Jeżeli napar jest zbyt gorzki, kwaśny albo wodnisty, w pierwszej kolejności sprawdź kawę, wodę i mielenie. Pomocne są następujące zasady:
- Używaj świeżo zmielonej kawy, przechowywanej w szczelnym pojemniku.
- Do kawiarki wybieraj mielenie średnie, a do ekspresu przelewowego średnie lub nieco grubsze.
- Stosuj świeżą, przefiltrowaną wodę bez wyraźnego zapachu chloru.
- Dopasuj ilość kawy do pojemności urządzenia i oczekiwanej mocy naparu.
- Regularnie myj sitko, filtr, dzbanek i elementy mające kontakt z kawą.
Zbyt drobne mielenie może spowolnić przepływ wody, szczególnie w kawiarce i urządzeniach filtrujących. Zbyt grube mielenie skraca kontakt wody z kawą, przez co napar może być mniej intensywny. Zmiany wprowadzaj pojedynczo, aby łatwiej ocenić ich wpływ.
Bezpieczeństwo podczas parzenia
Gorąca kawiarka może powodować oparzenia, a jej dolny zbiornik pracuje pod ciśnieniem. Nie odkręcaj urządzenia podczas parzenia ani bezpośrednio po zakończeniu pracy. Przed rozłożeniem poczekaj, aż kawiarka ostygnie.
Przestrzegaj także tych zasad:
- Nie napełniaj kawiarki powyżej poziomu zaworu bezpieczeństwa.
- Nie ubijaj kawy w sitku i nie zatykaj zaworu.
- Nie zostawiaj pustej kawiarki na włączonym palniku.
- Nie dotykaj gorącej obudowy, uchwytu ani dzbanka bez zachowania ostrożności.
- Nalewaj kawę stabilnie, trzymając urządzenie za przeznaczony do tego uchwyt.
- Jeśli zawór bezpieczeństwa jest uszkodzony, przerwij użytkowanie kawiarki.
Po każdym użyciu opróżnij filtr i umyj elementy zgodnie z zaleceniami producenta. W ekspresie przelewowym zwróć uwagę na płytę grzejną, a w kawiarce na uszczelkę, filtr i zawór. Czyste urządzenie parzy kawę bardziej przewidywalnie i nie przenosi starych osadów do kolejnego naparu.
