Kawiarka to proste urządzenie ciśnieniowe, w którym para wodna wypycha gorącą wodę przez zmieloną kawę do górnego zbiornika. Proces trwa kilka minut, a napar jest intensywniejszy niż kawa przelewowa, choć nie jest espresso z ekspresu kolbowego.
Jak zbudowana jest kawiarka?
Typowa moka składa się z trzech głównych części. Dolny zbiornik mieści wodę, sitko z lejkiem zatrzymuje zmieloną kawę, a górny zbiornik zbiera gotowy napar. Całość uszczelnia uszczelka, a w dolnej części znajduje się zawór bezpieczeństwa.
- Dolny zbiornik mieści wodę i jest ogrzewany na kuchence albo przez podstawę elektryczną.
- Lejek z sitkiem prowadzi wodę ku górze i utrzymuje kawę podczas ekstrakcji.
- Górny zbiornik gromadzi odfiltrowany napar, który wypływa przez króciec.
- Zawór bezpieczeństwa ogranicza ryzyko nadmiernego wzrostu ciśnienia w dolnej komorze.
Jak działa kawiarka?
Po podgrzaniu wody w dolnym zbiorniku rośnie ciśnienie pary wodnej. Wytworzona różnica ciśnień wypycha gorącą wodę przez rurkę lejka, następnie przez warstwę kawy w sitku, a na końcu do górnej części urządzenia. Woda przechodzi przez zmielone ziarna, wypłukując z nich związki odpowiadające za smak, aromat i intensywność naparu.
W kawiarce panuje zwykle około 1–2 barów, czyli znacznie mniej niż w ekspresie ciśnieniowym, gdzie przyjmuje się około 9 barów. Dlatego napar z moki przypomina espresso pod względem koncentracji i wyrazistości, ale nie jest technicznie espresso i zwykle nie tworzy takiej cremy.
Zawór bezpieczeństwa ma znaczenie wtedy, gdy przepływ zostanie utrudniony, na przykład przez zbyt drobno zmieloną lub ubijaną kawę. Może wtedy wypuścić nadmiar ciśnienia. Nie należy go zasłaniać, manipulować przy nim ani nalewać wody powyżej jego poziomu.
Jak zaparzyć kawę w kawiarce krok po kroku?
Parzenie nie wymaga skomplikowanych ustawień. Najważniejsze jest zachowanie właściwego poziomu wody, napełnienie sitka bez ubijania kawy i zakończenie grzania we właściwym momencie:
- Odkręć dolny zbiornik i wlej do niego wodę. Jej poziom powinien znajdować się poniżej zaworu bezpieczeństwa.
- Włóż lejek z sitkiem i napełnij sitko zmieloną kawą. Wyrównaj powierzchnię, ale jej nie ubijaj.
- Połącz dolną i górną część, a następnie mocno skręć kawiarkę. Sprawdź, czy uszczelka oraz sitko są czyste i ułożone prawidłowo.
- Postaw urządzenie na źródle ciepła. Ustaw je stabilnie, a uchwyt odsuń od płomienia lub rozgrzanej powierzchni. W przypadku modelu elektrycznego podłącz podstawę zgodnie z instrukcją producenta.
- Obserwuj wypływający napar. Gdy strumień stanie się jaśniejszy i pojawi się charakterystyczne syczenie, zdejmij kawiarkę z ognia. Zbyt długie grzanie może przegrzać napar i nadać mu gorycz.
Po zdjęciu z palnika możesz schłodzić dolną część pod strumieniem chłodnej wody, nie kierując jej na gorącą górną komorę ani uchwyt. Zatrzyma to dalszą ekstrakcję. Napar najlepiej przelać od razu do filiżanek.
Na co uważać podczas parzenia?
Najczęstsze błędy pogarszają smak kawy, spowalniają przepływ wody albo zwiększają obciążenie zaworu. Zwróć uwagę na następujące sytuacje:
- Zbyt drobne mielenie może zatkać sitko i utrudnić przepływ wody.
- Zbyt duża ilość kawy lub jej ubijanie zwiększa opór w sitku.
- Przegrzewanie urządzenia prowadzi do gorzkiego, płaskiego naparu.
- Nalanie wody powyżej zaworu bezpieczeństwa zmniejsza przestrzeń potrzebną do prawidłowego wzrostu ciśnienia.
- Zbyt mała ilość wody może przyspieszyć przegrzewanie dolnego zbiornika i pogorszyć ekstrakcję.
Kawa do moki powinna być zmielona drobniej niż do ekspresu przelewowego, ale nie tak drobno jak do ekspresu kolbowego. Najlepiej napełniać sitko do jego pojemności, ponieważ kawiarki są projektowane do przygotowania pełnej porcji. Oznaczenie „tz” odnosi się zwykle do małych filiżanek kawy, dlatego wielkość urządzenia trzeba dopasować do liczby przygotowywanych porcji.
Najważniejsza zasada brzmi prosto: woda poniżej zaworu, kawa bez ubijania i zdjęcie kawiarki z ognia, gdy napar zaczyna wyraźnie syczeć. Dzięki temu urządzenie pracuje bezpiecznie, a kawa zachowuje intensywny smak bez niepotrzebnej goryczy.
