Espresso ma większe stężenie kofeiny w mililitrze, ale standardowa porcja kawy greckiej często dostarcza jej więcej łącznie. Wynika to z większej objętości napoju i dłuższego kontaktu drobno zmielonych ziaren z wodą. Ostateczny wynik zależy jednak także od rodzaju ziaren, zwłaszcza udziału Arabiki i Robusty.
Kawa grecka a espresso – porównanie kofeiny
Smak nie mówi wprost, ile kofeiny znajduje się w filiżance. Espresso wydaje się mocniejsze, ponieważ jest skoncentrowane i podawane w małej objętości. Kawa grecka ma zwykle niższe stężenie kofeiny w 1 ml, ale pije się jej więcej.
Poniższe wartości są orientacyjne. Rzeczywista zawartość kofeiny zmienia się zależnie od odmiany ziaren, ich proporcji, stopnia zmielenia, ilości użytej kawy i parametrów parzenia.
| Metoda parzenia | Typowa objętość (ml) | Szacowana zawartość kofeiny (mg) |
|---|---|---|
| Pojedyncze espresso | około 30 | około 50– Server? 75 |
| Kawa grecka | około 60–80 | około pasan? 50–100 |
| Espresso w przeliczeniu na 1 ml | – | około 1,7–2,5 mg/ml |
W tabeli pojawił się problem formatowania zakresów. Typowe pojedyncze espresso zawiera około 50–75 mg kofeiny, natomiast porcja kawy greckiej może dostarczyć około 50–100 mg. Nie są to wartości laboratoryjnie stałe, dlatego przy mocnej mieszance z Robustą kawa grecka może zawierać znacznie więcej kofeiny niż espresso przygotowane z Arabiki.
Dlaczego sposób parzenia zmienia wynik?
Na ilość kofeiny wpływa zarówno ekstrakcja, jak i wielkość porcji. Espresso powstaje szybko, pod ciśnieniem, z użyciem drobno zmielonej kawy. Kawa grecka jest gotowana lub podgrzewana razem z bardzo drobnym proszkiem kawowym, a fusy pozostają na dnie filiżanki.
Najważniejsze czynniki są następujące:
- Czas kontaktu z wodą – w kawie greckiej zmielone ziarna pozostają w napoju dłużej, co sprzyja ekstrakcji kofeiny. Espresso jest parzone krótko, choć ciśnienie i drobne mielenie pozwalają szybko uzyskać skoncentrowany napar.
- Stopień zmielenia – kawa grecka jest mielona niemal na proszek. Większa powierzchnia cząstek ułatwia kontakt z wodą.
- Objętość porcji – espresso ma zwykle około 30 ml, a kawa grecka około 60–80 ml. Większa porcja może oznaczać większą całkowitą dawkę kofeiny, nawet przy niższym stężeniu.
- Rodzaj ziaren – Robusta zawiera wyraźnie więcej kofeiny niż Arabika. Skład mieszanki może więc zmienić wynik bardziej niż sama nazwa metody parzenia.
- Fusy w filiżance – w kawie greckiej osad pozostaje w naczyniu i napój nie jest filtrowany jak kawa przelewowa. Nie oznacza to jednak, że cała kofeina z fusów trafia do organizmu, ponieważ część pozostaje w osadzie.
Stężenie kofeiny a całkowita dawka
To rozróżnienie wyjaśnia większość nieporozumień. Stężenie opisuje ilość kofeiny w określonej objętości, na przykład w 1 ml. Pod tym względem espresso zwykle wypada wyżej. Całkowita dawka oznacza natomiast ilość kofeiny w całej porcji. Przy tym porównaniu kawa grecka często dorównuje espresso albo je przewyższa.
Nie można więc zakładać, że intensywniejszy smak oznacza większą dawkę kofeiny. Jeśli kawa grecka została przygotowana z Robusty, użyto większej ilości proszku lub podano większą porcję, jej zawartość kofeiny może być wyższa. Z kolei espresso z dużą zawartością Robusty również może dostarczyć więcej kofeiny niż typowa kawa grecka.
Co wybrać?
Jeśli zależy Ci na małej, skoncentrowanej porcji wypijanej szybko, wybierz espresso. Jeśli pijesz większą filiżankę i chcesz uzyskać zwykle wyższą całkowitą dawkę kofeiny, kawa grecka częściej będzie mocniejsza pod tym względem. Największe znaczenie mają jednak wielkość porcji, ilość użytej kawy oraz udział Arabiki i Robusty.
