Kawa wiedeńska w stylu Einspänner to mocny, gorący napar przykryty grubą warstwą zimnej, sztywno ubitej śmietany. Najważniejszy jest kontrast temperatur i warstwowe podanie – śmietany nie miesza się z kawą, lecz pije napój przez jej puszystą warstwę.
Czym jest klasyczna kawa wiedeńska?
Wiedeńska kawa z bitą śmietaną ma kilka odmian. W tym przepisie chodzi o Einspänner, czyli mocną kawę, tradycyjnie podwójne espresso, wykończoną dużą porcją bitej śmietany. Nie należy mylić jej z Wiener Melange, przygotowywaną na bazie espresso i spienionego mleka.
Tradycja wiedeńskich kawiarni wiąże się między innymi z Jerzym Franciszkiem Kulczyckim, któremu przypisuje się popularyzowanie kawy w Wiedniu po bitwie z 1683 roku. W domu nie trzeba jednak odtwarzać całej historycznej receptury. Wystarczy dobra, intensywna kawa, zimna śmietana i spokojne, niespieszne podanie.
Składniki na jedną porcję
Do przygotowania kawy wiedeńskiej potrzebujesz kilku prostych składników:
- 150–200 ml mocnej kawy z ekspresu lub kawiarki, ewentualnie podwójne espresso
- 50–70 ml śmietanki 30–36%, bardzo dobrze schłodzonej
- cukier do smaku, opcjonalnie
- kakao, cynamon albo starta gorzka czekolada do dekoracji
Najlepiej wybierz świeżo mieloną kawę o czekoladowych lub orzechowych nutach. Jej wyrazisty smak powinien równoważyć słodycz śmietany. Mleko i czekolada pojawiają się w niektórych domowych wariantach, ale w klasycznym Einspänner nie są konieczne.
Jak zrobić kawę wiedeńską krok po kroku?
Przygotowanie zajmuje kilka minut. Najważniejsze jest zachowanie różnicy temperatur między gorącą kawą a zimną śmietaną.
- Przygotuj kawę – zaparz mocny napar w ekspresie ciśnieniowym albo kawiarce. Jeśli używasz ekspresu, wybierz podwójne espresso. Kawa powinna być gorąca i intensywna, ale nie przegrzana.
- Schłodź i ubij śmietankę – zimną śmietankę przelej do wysokiego naczynia i ubij na sztywną, puszystą masę. Możesz dodać odrobinę cukru pudru, jeśli napój ma być wyraźnie słodki. Nie ubijaj jej zbyt długo, ponieważ może zacząć zamieniać się w masło.
- Ogrzej naczynie – szeroką filiżankę albo wysoką szklankę przepłucz gorącą wodą i osusz. Dzięki temu kawa wolniej straci temperaturę.
- Wlej napar – przelej gorącą kawę do przygotowanego naczynia, zostawiając nieco miejsca na śmietanę.
- Nałóż śmietanę warstwowo – użyj łyżki i delikatnie rozprowadź śmietanę na powierzchni kawy. Nie wlewaj jej gwałtownie, ponieważ może opaść na dno i połączyć się z naparem.
- Dodaj dekorację – oprósz wierzch kakao, cynamonem lub startą gorzką czekoladą. Podawaj od razu.
Wskazówka baristy: nie mieszaj śmietany z kawą przed podaniem. Warstwa ma pozostać na powierzchni, aby każdy łyk łączył gorzki, gorący napar z chłodną i kremową śmietaną. To właśnie warstwowanie odróżnia Einspänner od zwykłej kawy udekorowanej bitą śmietaną.
Jak podawać kawę wiedeńską?
Najlepiej sprawdzi się wysoka, przezroczysta szklanka albo szeroka filiżanka o pojemności około 250 ml. Szklanka eksponuje ciemną warstwę kawy i jasną czapę śmietany, a filiżanka dłużej utrzymuje ciepło napoju. Do kawy podaj małą łyżeczkę oraz szklankę chłodnej, niegazowanej wody.
Kawę pije się powoli, bez mieszania, przez warstwę śmietany. Ponieważ jest sycąca i deserowa, dobrze pasuje do niej niewielki kawałek tortu Sachera, sernik albo proste czekoladowe ciasto. To napój, któremu służy spokojna chwila, a nie pośpiech.
